สถานที่ตั้ง: อำเภอเมือง
ปราสาทเมืองที ตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองประมาณ
16 กิโลเมตร บนถนนศรีขรภูมิ ตามเส้นทางหลวงหมายเลข 226 ประกอบด้วยปรางค์ 5
องค์ ก่อสร้างด้วยอิฐฉาบปูน ตั้งอยู่บนฐานเดียวกัน ปัจจุบันหักพังเหลือเพียง
3 องค์ คือ องค์กลาง องค์มุมด้านตะวันออกเฉียงเหนือ และองค์ด้านตะวันตกเฉียงใต้
สถานที่ตั้ง : อำเภอจอมพระ ตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองประมาณ 26
กิโลเมตร ปราสาทจอมพระมีลักษณะของสิ่งก่อสร้างที่เรียกว่า อโรคยศาล มีโครงสร้างที่ยังสมบูรณ์อยู่มาก
อาคารต่าง ๆ ก่อด้วยศิลาแลงและใช้หินทรายประกอบ หันหน้าไปทางทิศตะวันออกมีส่วนประกอบหลัก
4 ส่วน ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะแบบอโรคยศาลดังที่พบในที่อื่น คือ ปรางค์ประธานรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมีมุขหน้า
สถานที่ตั้ง : อำเภอปราสาท
ปราสาทบ้านไพล ตั้งอยู่ที่ตำบลเชื้อเพลิง
เป็นลักษณะปราสาท 3 หลัง อยู่บนฐานศิลาแลงเดียวกันเรียงจากเหนือไปใต้ ผังของปราสาทเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม
ปัจจุบันปราสาทอยู่ในสภาพค่อนข้างดีอยู่ 2 หลัง คือ หลังที่อยู่ด้านทิศเหนือและหลังกลาง
ปราสาททางทิศใต้ได้พังลงมาเหลือแค่ฐานและโครงประตู
สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นประมาณปลายพุทธศตวรรษที่
16 หรือ ต้นพุทธศตวรรษที่ 17
สถานที่ตั้ง : อำเภอปราสาท
ปราสาทหินบ้านพลวงนี้ สร้างขึ้นในศิลปะสมัยบาปวน
ราวพุทธศตวรรษที่ 16-17 เป็นปราสาทหิน ขนาดเล็กแต่ฝีมือการสลักหินประณีตงดงามมาก
เคยได้รับการบูรณะแล้ว จึงสามารถเห็นองค์ปราสาทชัดเจนทั้ง 4 ด้าน ฐานของปราสาทก่อด้วยศิลาแลง
ยกพื้นเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า องค์ปรางค์ก่อด้วยหินทรายเป็นรูปสี่เหลี่ยมย่อมุมมีลวด
ลายที่องค์ปรางค์ ประตู ปราสาท และหน้าบันสลักเป็นรูปเทวดาทรงช้างยืนแท่นอยู่เหนือเกียรติมุข
พระหัตถ์ทั้งสองทรง พวงมาลัยริมขอบด้านบนสลักเป็นรูปโยคีนั่งสมาธิเรียงแถว
6 คน หน้าบันสลักเป็นรูปพระกฤษณะยืนอยู่บนเศียรเกียรติ มุข พระหัตถ์ซ้ายท้าวพระกฤษฎีพระหัตถ์ขวาทรงแบกเขาวรรธนะ
มีรูปโคประกอบและสลักเป็นรูปนาคราช 5 เศียร ข้างละ 1 ตัว องค์ปรางค์แกะสลักเป็นลายดอกไม้
ตอนโคนเป็นรูปทวารบาล ยืนกุมกระบองด้านหน้าทางเข้าปราสาทมีสระข้างละ 1 สระ
ปราสาทหินบ้านพลวง อยู่ที่บ้านพลวง ตำบลบ้านพลวง ตามเส้นทางสายสุรินทร์-ปราสาท-กาบเชิง
ตรงบริเวณกิโลเมตรที่ 32 มีทางแยกซ้ายเข้าไป อีกประมาณ 1 กิโลเมตร เปิดให้เข้าชมได้ทุกวัน
ตั้งแต่ 07.30 - 18.00 น. อัตราค่าเข้าชมคนละ 30 บาท
สถานที่ตั้ง : อำเภอปราสาท เชื่อว่าถูกสร้างขึ้นระหว่างปลายยุคเมืองพระนคร
ราวพุทธศตวรรษที่ 16-17 ลักษณะของปราสาทหินองค์นี้เป็นปรางค์องค์เดียว
ตั้งอยู่บนฐานศิลาแลงขนาดใหญ่รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า
หันหน้าไปทางทิศตะวันออก มีประตูทางเข้าด้านหน้าเพียงด้านเดียวส่วนด้านอื่นอีกสามด้านทำเป็นประตูหลอก
องค์ปรางค์ก่อด้วยศิลาแลง และหินทรายสีชมพู ศาสนสถานแห่งนี้เป็นรูปสี่เหลี่ยมย่อมุม
มีภาพจำหลักที่ละเอียดอ่อนด้วยฝีมือช่างศิลป์ที่ประณีตงดงาม ปราสาทบ้านพลวงตั้งอยู่บนกิโลเมตรที่
32 (ถนนสุรินทร์-กาบเชิง) อัตราค่าเข้าชมคนละ 30 บาท
สถานที่ตั้ง : อำเภอศรีขรภูมิ
ตั้งอยู่ที่ตำบลระแงง
มีลักษณะเป็นปรางค์หมู่ 5 องค์ ตั้งอยู่บนฐานเดียวกันฐานก่อด้วยศิลาแลง ปรางค์องค์กลางสูงประมาณ32
เมตร มีลวดลายสลักหินตามเสาประตูและทับหลังที่งดงาม สันนิษฐานว่าสร้างราวพุทธศตวรรษที่
17 ได้เคยรับการบูรณะมาแล้วครั้งหนึ่งจากกรมศิลปากร การเดินทางใช้เส้นทางหลวงหมายเลข
226 เส้นทางหลวงสายสุรินทร์-ศรีขรภูมิ บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 34-35 แล้วแยกซ้ายเข้าไปประมาณ
500 เมตร จึงจะถึงบริเวณองค์ปราสาท
สถานที่ตั้ง : อำเภอสังขะ
ตั้งอยู่ที่บ้านภูมิโปน ตำบลดม อำเภอสังขะ ห่างจากอำเภอสังขะประมาณ 10 กิโลเมตร
ตามเส้นทางสายสังขะ-บัวเซดปราสาทภูมิโปนนี้เป็นปราสาทขอมแบบไพรกเมง
ซึ่งมีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 12-13 ลักษณะเป็นปรางค์รูปสี่เหลี่ยมก่อด้วยอิฐฐานก่อด้วยศิาแลงย่อมุมไม้สิบสอง
มีประตูเสา และทับหลังห่างจากฐานปรางค์มาทางตะวันตก มีฐานวิหาร 1 หลัง และห่างออกไปทางตะวันตกถึง
32 เมตร มีวิหารอีกหลังหนึ่ง ปราสาทภูมิโปนเป็นปราสาทที่เก่าแก่ที่สุดของจังหวัดสุรินทร์
สถานที่ตั้ง : อำเภอสังขะ
ตั้งอยู่ที่ หมู่ 2 ตำบล โชคเหนือ อำเภอลำดวน
ในฝั่งของวัดปราสาทเทพนิมิตรและปราสาทตะเปียงเตียปราสาทก่อด้วยอิฐ
ลักษณะการก่อสร้างเป็นสถาปัตยกรรมแบบลาว
ลักษณะปราสาทเป็นรูปสี่เหลี่ยม มียอดปราสาท 5 ยอด เป็นรูปบัวตูม สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย
สถานที่ตั้ง : อำเภอสังขะ
อยู่ที่ตำบลโชคเหนือ อำเภอลำดวน เป็นเขตอนุรักษ์พันธุ์ไม้สนสองใบที่ถือว่าเป็นพันธุ์ที่ดีที่สุดที่ขึ้นในที่ราบสูง
เป็นโครงการร่วมระหว่างไทย-เดนมาร์ก มีเนื้อที่ 625 ไร่ มีลักษณะเด่น คือ
เป็นสนสองใบที่ขึ้นในที่ราบแห่งเดียวในประเทศไทย
อยู่ห่างจากจังหวัดสุรินทร์ประมาณ 35 กิโลเมตร (ถนนสุรินทร์-สังขะ)
และยังเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจของชาวสุรินทร์อีกแห่งหนึ่ง
สถานที่ตั้ง : อำเภอสังขะ
ตั้งอยู่ที่บ้านสังขะ ห่างจากที่ว่าการอำเภอไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ
4 กิโลเมตร อยู่ริมถนนสายโชคชัย-เดชอุดม ลักษณะตัวปราสาทก่อสร้างด้วยอิฐ เป็นรูปปรางค์สี่เหลี่ยมย่อมุม
ไม้สิบสองได้อย่างงดงาม
สถานที่ตั้ง : อำเภอกาบเชิง ตั้งอยู่ห่างจากทางใต้ของปราสาทตาเมือนโต๊ด
ประมาณ 200 เมตร เป็นโบราณสถานแบบขอม 3 หลัง และในแต่ละองค์ได้มีการสลักเป็นลายดอกไม้ช่วงล่างได้มีการสลักรูปเทวรูปยืนซุ้มประตูด้วยหินทราย
นอกจากนี้ มีวิหารอีก 2 หลังได้สร้างด้วยศิลาแลงพร้อมกับท่าน้ำริมวิหาร
สถานที่ตั้ง : อำเภอกาบเชิง ตั้งอยู่ทางใต้ของบ้านตาเมียงประมาณ
12 กิโลเมตร ตามถนนเส้นทางหลวง 214 อยู่ห่างจากปราสาทตาเมือนธม 2.5 กิโลเมตร
อยู่ติดเขตชายแดนระหว่างประเทศไทยกับประเทศราชอาณาจักรกัมพูชา
ก่อด้วยศิลาแลงมีกำแพงล้อมรอบและมีสระน้ำขนาดเล็กอยู่ทางทิศเหนือหนึ่งสระ
สถานที่ตั้ง : อำเภอกาบเชิง
ตั้งอยู่หมุ่ที่ 1 บ้านช่างปี่ ตำบลช่างปี่
ห่างจากที่ว่าการอำเภอไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ทางถนนสายสุรินทร์ - ศรีขรภูมิ
ระยะทางประมาณ 12 กิโลเมตร ตัวปราสาทก่อด้วยศิลาแลงทั้งหมด
ตัวอักษร
