สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดสระบุรี, แหล่งท่องเที่ยวจังหวัดสระบุรี, ที่เที่ยวจังหวัดสระบุรี


สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดสระบุรี
เมืองขีดขิน (Khitkhin City)
สถานที่ตั้ง : อำเภอบ้านหมอ
ตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านหมอ เมืองขีดขินเป็นเมืองโบราณสมัยขอม มีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "ปรันตปะ" หรือ "เสนาราชนคร" ตามตำนานเล่าว่าเป็นเมืองที่พระรามโปรดให้สุครีพมาครอง เพื่อมาปราบอสูร ปัจจุบันเหลือเพียงเนินดินของคันคู สูงราว 4 เมตร กว้างราว 60 เมตร ตรงกลางเป็นโคกสูง เรียกว่า "โคกปราสาท" นอกจากนี้เคยมีผู้ขุดพบพระพุทธรูปปางนาคปรกได้ที่บริเวณท่าน้ำ ซึ่งกล่าวว่าเป็นท่าน้ำสำหรับกษัตริย์ วัดพระพุทธฉาย วัดพระพุทธฉาย (Phra Phutthachai)
สถานที่ตั้ง : อำเภอเมือง
ตั้งอยู่เชิงเขาปถวี (ปฐวี) ตำบลหนองปลาไหล เข้าทางเดียวกับอุทยานแห่งชาติน้ำตกสามหลั่น เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธฉาย หรือ รอยพระพุทธรูป อยู่บนแผ่นหินซึ่งตั้งอยู่บนชะง่อนผา มีการสร้างมณฑปครอบไว้ มีบันไดจากบริเวณวัดด้านล่างขึ้นไปยังมณฑป และต่อไปยังหน้าผาซึ่งอยู่เหนือมณฑปขึ้นไป

บริเวณเชิงผามีภาพเขียนลายเส้นยุคก่อนประวัติศาสตร์ ได้แก่ ภาพสัตว์ลายเส้นคล้ายตัวกวาง บริเวณข้างประตูเข้าพระพุทธฉาย พบภาพมือคน และภาพสัญลักษณ์ บริเวณจากถ้ำฤาษีไปทางพระพุทธฉายทางทิศตะวันตก พบภาพเขียนรูปไก่ ภาพพระพุทธรูป และภาพสัญลักษณ์ และบริเวณหน้าผา จปร. พบภาพลายเส้นขนาดใหญ่ที่มีความซับซ้อน คล้ายภาพเขียนก่อนประวัติศาสตร์ที่เคยถูกค้นพบที่ผาแต้ม จังหวัดอุบลราชธานี เขียนด้วยยางไม้มีอายุเก่าแก่ประมาณ 3,000 ปี โดยเขียนสัญลักษณ์ใช้สื่อความหมายให้เข้าใจในหมู่เดียวกัน และอาจจะเป็นสื่อทางพิธีกรรม และความเชื่อของคนในยุคนั้น

พระพุทธนิรโรคันตราย (Phra Phutthaniraro Khantarai)
สถานที่ตั้ง : อำเภอเมือง
พระพุทธนิรโรคันตรายชัยวัฒน์จตุทิศ ประดิษฐานอยู่ที่ศาลาจัตุรมุข วัดศาลาแดง ถนนพิชัยรณรงค์สงคราม ตรงข้ามศาลากลางจังหวัด เป็นพระพุทธรูปประจำทิศตะวันออก หนึ่งในพระพุทธรูป 4 องค์ ที่กรมการรักษาดินแดนสร้างขึ้นเพื่อถวายความจงรักภักดีแด่พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และเมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2511 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชพระราชทานให้แก่ชาวจังหวัดสระบุรี พระพุทธนิรโรคันตราย
พระพุทธรูปทองคำ (The Golden Buddha Image)
สถานที่ตั้ง : อำเภอเสาไห้
เป็นวัดที่มีพระพุทธรูปทองคำปางสมาธิประดิษฐานบนแท่นบัวหงาย มีขนาดหน้าตัก 110 เซ็นติเมตร สูง 170 เซนติเมตร พระพักตร์กลม ริมพระโอษฐ์ยิ้มนิดๆ ยอดพระเศียรเป็นเปลวอุณาโลม เป็นพระพุทธรูปที่มีส่วนผสมทองคำถึง 70 เปอร์เซ็น มีชื่อเรียกว่า หลวงพ่อทองคำ ซึ่งเป็นประติมากรรมอันยิ่งใหญ่ของกรุงศรีอยุธยาที่ตกทอดมาถึงปัจจุบัน แต่เดิมลักษณะเป็นพระพุทธรูปปูนอยู่บริเวณวัดร้างแห่งหนึ่งในอำเภออุทัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชโปรดให้อัญเชิญมาเป็น พระประธานที่สระบุรี ต่อมาปูนที่พอกองค์พระกระเทาะออกจึงพบว่าองค์พระเป็นทองคำทั้งองค์ ปัจจุบันได้มีผู้ศรัทธาพร้อมใจกันสร้างวิหารจัตุรมุขขึ้นไว้เพื่อเป็นที่ประดิษฐาน พระพุทธรูปทองคำองค์นี้ให้เป็นสง่าราศีและเป็นที่เชิดหน้าชูดาแก่ชาวเมืองสระบุรีสืบไป สถานที่ตั้ง : อำเภอเสาไห้
เป็นวัดโบราณที่สร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา ต่อมารัชกาลที่ 4 เสด็จสมัสการพระพุทธบาทและทรงแวะพักตรงลานหน้าวัดเขาแก้ว จึงได้โปรดเกล้าให้บูรณะปฏิสังขรณ์ขึ้นและสถาปนา ให้วัดแห่งนี้เป็นพระอารามหลวง ภายในวัดมีปูชนียสถานที่สำคัญ คือ พระเจดีย์ปรางค์ 5 ยอดที่งดงาม ซึ่งภายในประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ และยังมีเจดีย์องค์ใหญ่เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปทรงเครื่อง พระพุทธรูปปางป่าเลไลก์ และรอยพระพุทธบาท ซึ่งเป็นที่เคารพบูชาของประชาชนชาวจังหวัดสระบุรี เสาร้องไห้ สถานที่ตั้ง : อำเภอเสาไห้
ตั้งอยู่ที่ตำบลสวนดอกไม้ ห่างจากที่ว่าการอำเภอประมาณ 2 กิโลเมตร พระอุโบสถสร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2440 ภายในมีภาพจิตรกรรมฝาผนังเรื่อง คาวีสวยงามมาก พระประธานในพระอุโบสถอัญเชิญมาจากเมืองเก่าสุโขทัย เป็นพระพุทธรูปสำริดปิดทองปางมารวิชัย และประดิษฐานพระโมคคัลลาน์ พระสารีบุตร อัครสาวกซ้ายขวา และในเดือนกันยายนของทุกปีจะมีการแข่งขันเรือยาวประเพณีที่วัดแห่งนี้ สถานที่ตั้ง : อำเภอเสาไห้
ตั้งอยู่ในศาลเจ้าแม่นางตะเคียนทอง ณ วัดสูง ตำบลเสาไห้ ห่างจากที่ว่าการอำเภอเสาไห้ประมาณ 500 เมตร เป็นเสาไม้ตะเคียนขนาดใหญ่ โดยถือกันว่าเป็นเจ้าแม่ เพราะสิ่งของที่นำไปบูชาล้วนเป็นของสตรีทั้งสิ้น มีตำนานเล่ากันว่า เมื่อครั้งสร้างกรุงเทพฯ เป็นราชธานี ได้มีการเกณฑ์เสาจากหัวเมืองต่าง ๆ เพื่อคัดเลือกเสาที่มีลักษณะงดงาม เพื่อจัดเป็นเสาเอก ทางเมืองสระบุรีได้จัดส่งเสาต้นหนึ่งที่มีลักษณะงดงามมากล่องลงมาตามลำน้ำป่าสัก แต่มาถึงกรุงเทพฯ ช้าไปเล็กน้อย และได้มีการคัดเลือกเสาเอกไปก่อนแล้ว จึงได้เป็นเสารอง ซึ่งถ้าเสาต้นนี้มาทันเวลาก็ต้องได้เป็นเสาเอกอย่างแน่นอน เพราะมีลักษณะใหญ่และสวยงามมาก เสาต้นนี้จึงเกิดความเสียใจลอยกลับทวนน้ำขึ้นมาจมลง ณ ตำบลแห่งนี้ พอตกเวลากลางคืนชาวบ้านมักได้ยินเสียงร้องไห้ จึงได้ให้ชื่อตำบลแห่งนี้ว่า ตำบลเสาร้องไห้ และได้กลายเป็น "อำเภอเสาไห้" ในปัจจุบัน พระพุทธบาทน้อย สถานที่ตั้ง : อำเภอแก่งคอย
เป็นรอยพระพุทธบาทจำลอง ลึกลงไปในดินกว้าง 1 ศอกเศษ ยาว 3 ศอก ตั้งอยู่ในบริเวณวัดพระพุทธบาทน้อย ซึ่งตั้งอยู่ในหุบเขาหินปูน มีทัศนียภาพสวยงามแปลกตา ห่างจากตัวจังหวัดสระบุรีประมาณ 20 กิโลเมตร ไปตามถนนมิตรภาพ เลี้ยวซ้ายเข้าอำเภอแก่งคอย ข้ามสะพานอดิเรกสาร เลี้ยวซ้ายไปตามถนนอดิเรกสาร เลี้ยวขวาไปตามถนนสองคอน-พระบาทน้อย-พุแค ประมาณ 7.5 กิโลเมตร ถึงวัดพระพุทธบาทน้อย
สำนักสงฆ์ถ้ำกระบอก (Samnak Song Tham Krabok)
สถานที่ตั้ง : อำเภอพระพุทธบาท
ตั้งอยู่บริเวณเทือกเขาโปร่งปราบ ตำบลขุนโขลน ห่างจากตัวเมืองสระบุรีไปตามเส้นทางถนนพหลโยธินประมาณ 25 กิโลเมตร หากไปจากตัวเมืองสระบุรี วัดจะอยู่ทางด้านซ้ายมือ ทางเข้าอยู่ระหว่างหลักกิโลเมตรที่ 132-133 เป็นสถานที่รักษาคนไข้ติดยาเสพติดที่มีชื่อเสียง สำนักสงฆ์ถ้ำกระบอกนี้ แม่ชีเมี้ยน ปานจันทร์ เป็นผู้ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2500 ต่อมาเมื่อแม่ชีเมี้ยนเสียชีวิตลง หลวงพ่อจำรูญ ปานจันทร์ ซึ่งเป็นหลานได้เป็นผู้ปฏิบัติภารกิจสืบต่อมา และได้รับรางวัล "แมกไซไซ" เมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2518 สถานที่ตั้ง : อำเภอพระพุทธบาท
วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร ตั้งอยู่ที่ตำบลขุนโขลน อำเภอพระพุทธบาท ห่างจากตัวจังหวัดสระบุรีประมาณ 28 กิโลเมตร มีทางเลี้ยวซ้ายก่อนถึงอำเภอพระพุทธบาทเข้าไป 1 กิโลเมตร ปูชนียสถานที่สำคัญคือ "รอยพระพุทธบาท" ที่ประทับไว้ในแผ่นหินเหนือไหล่เขาสุวรรณบรรพต หรือเขาสัจจพันธคีรี ลักษณะของรอยพระพุทธบาทคล้ายเท้าคน กว้าง 21 นิ้ว ยาว 5 ฟุต ลึก 11 นิ้ว ค้นพบในสมัยพระเจ้าทรงธรรม พระองค์ทรงเห็นว่าเป็นรอยพระบาทตามลักษณะ 108 ประการ จึงโปรดให้สร้างมณฑปชั่วคราวครอบรอยพระบาทไว้ ต่อมาได้มีการก่อสร้างต่อเติมอีกหลายสมัย

ลักษณะของพระมณฑป เป็นอาคารรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ประกอบเครื่องยอดรูปปราสาท 7 ชั้น มุงกระเบื้องเคลือบสีเขียว มีซุ้มบันแถลงประดับทุกชั้น มีเสาย่อมุมไม้สิบสองปิดประดับกระจกโดยรอบ ฝาผนังด้านนอกปิดทองประดับกระจกเป็นรูปเทพพนมและมีพุ่มข้าวบิณฑ์ บานประตูพระมณฑปเป็นงานศิลปกรรมประดับชั้นเยี่ยมของเมืองไทย ทางขึ้นพระมณฑปเป็นบันไดนาคสามสาย หมายถึง บันไดเงิน บันไดทอง และบันไดแก้ว ที่ทอดลงมาจากสวรรค์ หัวนาคที่เชิงบันไดหล่อด้วยทองสำริดเป็นนาค 4 เศียร บริเวณรอบพระมณฑปมีระฆังแขวนเรียงราย เพื่อให้ผู้ที่มานมัสการได้ตี เป็นการแผ่ส่วนกุศลแก่เพื่อนมนุษย์ทั้งหลาย พระอุโบสถและพระวิหารต่างๆ ที่อยู่รายรอบล้วนสร้างตามแบบศิลปกรรมสมัยกรุงศรีอยุธยา และกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น

นอกจากนี้ ในบริเวณวัดยังมี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระพุทธบาท (วิหารหลวง) ซึ่งเป็นที่เก็บรวบรวมศิลปวัตถุอันมีค่ายิ่ง อาทิ เครื่องทรงสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม เครื่องลายครามสังคโลก เครื่องทองสำริดโบราณ ศาสตราวุธโบราณ รอยพระพุทธบาทจำลอง ยอดมณฑปพระพุทธบาทเก่า พัดยศของพระสมัยต่าง ๆ และท่อประปาสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช วิหารหลวงจะเปิดให้ชมเฉพาะช่วงที่มีงานเทศกาลนมัสการพระพุทธบาท ซึ่งปกติจัดให้มีปีละ 2 ครั้ง คือตั้งแต่ขึ้น 8 ค่ำ เดือน 3 จนถึงแรม 1 ค่ำ และตั้งแต่ขึ้น 8 ค่ำ เดือน 4 จนถึงแรม 1 ค่ำ สถานที่ตั้ง : อำเภอวิหารแดง
ห่างจากตัวจังหวัด ประมาณ 42 กิโลเมตร ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) มุ่งเข้าสู่กรุงเทพฯ ผ่านหินกองและตลาดหนองแค ก่อนถึงสะพานรพีพัฒน์ จะมีทางแยกซ้ายมือบอกทางเข้าวัดคลองใหม่ แล้วเลี้ยวซ้ายผ่านที่ ว่าการอำเภอหนองแคประมาณ 15 กิโลเมตร เป็นเจดีย์รูปทรงคล้ายพระปฐมเจดีย์ ภายในองค์ระฆังมีรอยพระพุทธบาท จำลองประดิษฐานอยู่บนฐานรูปดอกบัวล้อมรอบด้วยพระประจำวัน เจดีย์พระคุณแม่แห่งนี้ สร้างขึ้นเพื่อให้กุลบุตร กุลธิดาระลึกถึงและตอบแทนพระคุณแม่ บ้านเขาแก้ว (Ban Khao Kaeo)
สถานที่ตั้ง : อำเภอเสาไห้
เป็นเรือนไม้ทรงไทยที่มีอายุประมาณ 80-100 ปี เจ้าของบ้าน คือ อาจารย์ทรงชัย วรรณกุล ได้จัดแสดงเป็น "ศูนย์ศึกษาวัฒนธรรมไทยวน" โดยรวบรวมภาชนะ อาวุธ เครื่องมือทำมาหากิน และผ้าทอลายโบราณที่มีอายุกว่าร้อยปี ได้แก่ ผ้ามุกยกดอก ผ้าลายขิด ผ้าจก บรรรยากาศภายในร่มรื่นเย็นสบาย สถานที่ตั้ง : อำเภอพระพุทธบาท
เป็นที่เก็บรวบรวมศิลปวัตถุอันมีค่า อาทิ เครื่องทรงสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม เครื่องลายครามสังคโลก เครื่องทองสำริดโบราณ ศาสตราวุธโบราณ รอยพระพุทธบาทจำลอง ยอดมณฑปพระพุทธบาทเก่า พัดยศของพระสมัยต่าง ๆ และท่อประปาสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช วิหารหลวงจะเปิดให้ชมเฉพาะช่วงที่มีงานเทศกาลนมัสการพระพุทธบาท ซึ่งปกติจัดให้มีปีละ 2 ครั้ง คือขึ้น 8 ค่ำ เดือน 3 จนถึงแรม 1 ค่ำ และขึ้น 8 ค่ำ เดือน 4 จนถึงแรม 1 ค่ำ อุทยานแห่งชาติน้ำตกสามหลั่น (Khao Samlan National Park)
สถานที่ตั้ง : อำเภอเมือง
อุทยานแห่งชาติน้ำตกสามหลั่น มีพื้นที่ครอบคลุมในท้องที่ อำเภอเมือง อำเภอแก่งคอย อำเภอวิหารแดง อำเภอหนองแค จังหวัดสระบุรี มีเนื้อที่ประมาณ 44.57 ตารางกิโลเมตร หรือ 27,856.25 ไร ได้รับการจัดตั้ง เป็นอุทยานแห่งชาติเมื่อ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2524 ในชื่อว่า "อุทยานแห่งชาติเขาสามหลั่น" เป็นอุทยานฯ ลำดับ ที่ 27 ของประเทศและต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น "อุทยานแห่งชาติพระพุทธฉาย" เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2543

สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจภายในอุทยานมีดังนี้ :

อ่างเก็บน้ำเขารวก (Khao Ruak Reservoir) :
เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก มีความจุประมาณ 50,000 ลูกบาศก์เมตร อยู่ระหว่างเขารวก และเขาแดง สร้างเมื่อปี พ.ศ.2523 มีที่สำหรับนั่งชมทิวทัศน์ และประกอบกิจกรรมนันทนาการต่างๆ เช่น พายเรือคยัค ปั่นเรือถีบ เล่นน้ำ เป็นต้น

อุโมงค์รถไฟพระพุทธฉาย (Phra Phutthachai Tunnel) :
ห่างจากที่ทำการอุทยานประมาณ 12 กิโลเมตรเป็นอุโมงค์รถไฟชนิดทางเดียวกว้าง 7 เมตร สูง 7 เมตร ยาว 1,197 เมตร สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2537 เป็นอุโมงค์รถไฟที่ยาวที่สุดในประเทศไทยโดยฝีมือคนไทย อยู่บริเวณเขาช่องลิง รอยต่อระหว่างตำบลเจริญธรรม อำเภอวิหารแดง และตำบลหนองปลาไหล อำเภอเมืองจังหวัดสระบุรี

อนุสรณ์สงครามโลกครั้งที่ 2 ของกองทัพญี่ปุ่น - เขาแดง (World War II Memorial of the Japanese Army - Khao Daeng) :
ห่างจากที่ทำการอุทยานฯประมาณ 2 กิโลเมตร เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ ซึ่งในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ทหารญี่ปุ่นได้ยึดครองบริเวณเขาแดงเป็นฐานทัพ และใช้เป็นสถานที่กักขังเชลยด้วย ยังมีร่องรอยของหลุมระเบิดที่ทหารญี่ปุ่นทิ้งไว้ สิ่งปลูกสร้างที่ทหารญี่ปุ่นสร้างไว้ ได้แก่ อุโมงค์บัญชาการ สนามเพลาะตลอดแนวเขา ห้องผู้บัญชาการ ห้องเก็บสมบัติแนวบังเกอร์

ซากเจดีย์โบราณบนยอดเขาเรดาร์ (Ancient Chedi on Top of Khao Radar) :
คาดว่าเป็นเจดีย์ที่สร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา แต่ถูกฟ้าผ่าเสียหาย ปัจจุบันก็ยังพอมีร่องรอยให้เห็นอยู่ ความสำคัญทางประวัติศาสตร์อีกอย่างหนึ่งคือ ทหารญี่ปุ่นได้ใช้เขาเรดาร์นี้เป็นที่ตั้งปืนใหญ่ด้วย

สวนพฤกษศาสตร์ภาคกลาง
สวนพฤกษศาสตร์ภาคกลาง หรือ พุแค (Phu - Khae Botanical Park)
สถานที่ตั้ง : อำเภอเมือง
ตั้งอยู่ที่ตำบลพุแค ใช้เส้นทางสายสระบุรี-ลพบุรี (ถนนพหลโยธิน) ห่างจากตัวเมืองสระบุรีไปประมาณ 17 กิโลเมตร จะอยู่ตรงทางแยกไปทางหลวงหมายเลข 21 (ไปเพชรบูรณ์) ตั้งอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าพระพุทธบาทพุแค มีพื้นที่ทั้งหมด 4,697 ไร่ ครอบคลุมสองฟากฝั่งถนน หากไปจากสระบุรี ทางซ้ายมือจะเป็นส่วนของอาคารสำนักงานและห้องสมุดพรรณไม้ ทางขวามือมีบริเวณกว้างขวาง บรรยากาศร่มรื่น และมีลำธารไหลผ่าน เป็นสวนหย่อมรวบรวมพันธุ์พืชไม้ต่าง ๆ ส่วนมากจะเป็นไม้พื้นบ้าน ประกอบด้วยพรรณไม้ต่าง ๆ 35 วงศ์ พรรณไม้ในวรรณคดี และพรรณไม้สมุนไพร สวนพฤกษศาสตร์จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2484 เป็นส่วนพฤกษศาสตร์แห่งแรกของประเทศไทย เป็นแหล่งรวบรวมและศึกษาวิจัยพันธุ์พืชรวมทั้งเผยแพร่และ ให้บริการความรู้ในด้านต่าง ๆ เกี่ยวกับพืช และเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ
ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและท่องเที่ยวเชิงนิเวศเจ็ดคด-โป่งก้อนเส้า (Chetkot Pongkonsao Natural Study and Ecotourism Center)
สถานที่ตั้ง : อำเภอแก่งคอย
มีพื้นที่ 13,750 ไร่ ตั้งอยู่ ตำบลท่ามะปราง มีความอุดมสมบูรณ์และหลากหลายทางชีวภาพทั้งพันธุ์พืชและสัตว์ป่านานาชนิด มีพื้นที่ติดต่อกับด้านตะวันตกของอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ประกอบด้วยสังคมป่าหลายชนิด ได้แก่ ป่าดิบแล้ง ป่าดงดิบชื้น ป่าเบญจพรรณ และทุ่งหญ้า ก่อให้เกิดความหลากหลายของพันธุ์พืช เป็นต้นกำเนิดของน้ำตกต่างๆในพื้นที่ พันธุ์ไม้ที่พบมีจำพวกพืชสมุนไพร เช่น พญามีฤทธิ์ ม้ากระทืบโรง กราวเครือ ว่าน รวมทั้งเห็ดชนิดต่างๆ เช่นเห็ดแชมเปญ เห็ดปากหมูฯ สัตว์ป่าที่อาศัยอยู่ในบริเวณ ได้แก่ ช้างป่า กระทิง หมี กวาง เก้ง นางอาย อีเห็น กระจง หมูป่า และ นกอีกประมาณ 158 ชนิด เช่น โพระดก หัวขวาน กระแตแต้แวด ปรอด ขุนแผน ฯลฯ บินข้ามไปมาระหว่างศูนย์ฯกับเขาใหญ่
สวนรุกขชาติมวกเหล็ก (Muak Lek Arboretum)
สถานที่ตั้ง : อำเภอมวกเหล็ก
อยู่ห่างจากสระบุรีประมาณ 37 กิโลเมตร ไปตามถนนมิตรภาพ ทางเข้าซ้ายมือตรงข้ามกับร้านขายผลิตภัณฑ์ขององค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.) แยกเข้าไปประมาณ 500 เมตร จะพบป้ายเข้าสวนรุกชาติทางด้านขวามือ สวนรุกขชาตินี้มีเนื้อที่ 375 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่ระหว่างอำเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี กับอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา มีลำธารซึ่งมาจากต้นน้ำในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ไหลผ่านลงสู่แม่น้ำป่าสัก ซึ่งเป็นเส้นกั้นเขตระหว่างสองจังหวัดดังกล่าว ในลำธารมีแก่งหินลดหลั่น เป็นน้ำตกชั้นเล็ก ๆ บริเวณโดยรอบร่มรื่น ณ สองฟากของลำธารมีสะพานแขวน และพันธุ์ไม้ดอก ไม้ประดับต่าง ๆ ถ้ำศรีวิไล (Siwilai Cave)
สถานที่ตั้ง : อำเภอเมือง
ภายในถ้ำมีพระพุทธเนาวรัตน์ ศิลปะแบบสมัยเชียงแสน และยังมีหินงอก หินย้อย สวยงามมาก และสามารถเที่ยวชมทิวทัศน์ตามธรรมชาติ จะเห็นภูเขาสลับซับซ้อนสวยงาม ตั้งอยู่บริเวณวัดถ้ำศรีวิไล ตำบลหน้าพระลาน ระยะทางห่างจากจังหวัด ประมาณ 22 กิโลเมตร สถานที่ตั้ง : อำเภอเมือง
ตั้งอยู่ในเขต อุทยานแห่งชาติพระพุทธฉาย อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติประมาณ 3 กิโลเมตร มีความสูงประมาณ 329 เมตรจากระดับน้ำทะเล สามารถมองเห็นตัวเมืองสระบุรี และอำเภอใกล้เคียงได้อย่างชัดเจน ป่าแห่งนี้เป็นต้นกำเนิดของน้ำตกหลายแห่ง เป็นต้นน้ำลำธารที่ไหลไปหล่อเลี้ยงไร่นาของราษฎรที่อยู่ใกล้เคียง สภาพของดินเป็นดินเหนียวและดินร่วนปนทราย หินชั้นล่างเป็นพวกหินดินดาน สถานที่ตั้ง : อำเภอเสาไห้
บึงวัดเพชรอยู่ที่ตำบลบ้านยาง อำเภอเสาไห้ เป็นแหล่งน้ำทางธรรมชาติมีเนื้อที่ประมาณ 53 ไร่ ซึ่งมีทัศนียภาพสวยงาม สถานที่ตั้ง : อำเภอเสาไห้
ตั้งอยู่ที่ตำบลเมืองเก่า เป็นแหล่งน้ำทางธรรมชาติมีเนื้อที่ประมาณ 90 ไร่ สามารถเก็บกักน้ำได้ตลอดทั้งปี มีทัศนียภาพสวยมาก ถือเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น ขณะนี้ทางราชการได้ส่งเสริมให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวอีกแห่งหนึ่งนั่นคือ บึงวัดเพชร สถานที่ตั้ง : อำเภอแก่งคอย
ถ้ำพระโพธิสัตว์ ตั้งอยู่ในบริเวณวัดถ้ำพระโพธิสัตว์ ตำบลทับกวาง ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 32 กิโลเมตร ที่ผนังมีภาพจำหลักนูนต่ำเป็นรูปพระพุทธเจ้ากำลังแสดงธรรม และภาพเทพเจ้าในศาสนาฮินดู และภายในผนังถ้ำมีรอยแกะสลักภาพจำหลัก มีหินงอก หินย้อย บริเวณภายนอกถ้ำมีต้นไม้นานาพรรณ นอกจากนั้นยังพบรอยจารึกพระปรมาภิไธยย่อ จปร. เมื่อทรงเสด็จทอดพระเนตรน้ำตก ถ้ำธรรมทัศน์ ถ้ำลุมพินี สวนหิน และถ้ำสงัดเจดีย์ การเดินทาง ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 2 ถนนมิตรภาพ ทางไปจังหวัดนครราชสีมาไปประมาณ 15 กิโลเมตร หากไปจากสระบุรีวัดจะอยู่ทางด้านขวามือ มีป้ายบอกไปวัดถ้ำพระโพธิสัตว์อีกประมาณ 11 กิโลเมตร สถานที่ตั้ง : อำเภอแก่งคอย
สามารถเดินทางได้ 2 เส้นทาง ได้แก่ 1) จากตัวเมืองสระบุรีไปตามถนนมิตรภาพ เส้นทางไปจังหวัดนครราชสีมา ประมาณ 12 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวซ้ายเข้าตัวอำเภอแก่งคอย ผ่านตลาดแล้วข้ามสะพานอดิเรกสารซึ่งทอดข้ามแม่น้ำป่าสักไปอีกประมาณ 8 กิโลเมตร ก็ถึงถ้ำพระธาตุเจริญธรรม หรือ 2) จากสระบุรีใช้ทางหลวงหมายเลข 1 ทางไปจังหวัดลพบุรีประมาณ 15 กิโลเมตร ถึงหน้าโรงเรียนพุแควิทยา ฝั่งตรงข้ามโรงเรียนจะมีถนนสายพุแค-แก่งคอย เข้าไปประมาณ 10 กิโลเมตร จากปากทางเข้าจะปูด้วยหินอ่อนเป็นทางเดินชมทั่วบริเวณถ้ำโดยตลอด ภายในถ้ำแบ่งออกเป็นห้องขนาดใหญ่ 3 ห้อง ได้แก่ ห้องที่ 1 ชื่อว่า "ถ้ำบ่อปลา" มีปลาว่ายน้ำเข้ามาในบริเวณถ้ำเป็นจำนวนมาก ห้องที่ 2 ชื่อว่า “ถ้ำท้องพระโรง” มีหินงอกหินย้อยสวยงาม มีรูปร่างคล้ายเจ้าแม่กวนอิม และฮก ลก ซิ่ว ส่วนห้องที่ 3 ได้แบ่งซอยเป็นห้องเล็ก ๆ มีจุดเด่นอยู่ที่หินงอกหินย้อยหลายรูปแบบ มีรูปร่างคล้ายหินปะการังซึ่งจะเข้าได้ในช่วงฤดูแล้ง นอกจากนั้นทางด้านหลังยังมีถ้ำขนาดใหญ่อีก 2 ถ้ำ ได้แก่ ถ้ำสามเขา และถ้ำเทพประทาน ถ้ำจะปิดในวันธรรมดา ส่วนวันเสาร์-อาทิตย์จะเปิดระหว่างเวลา 08.00-18.00 น. สถานที่ตั้ง : อำเภอแก่งคอย
เป็นหน้าผาที่รัชกาลที่ 5 เคยเสด็จมาประทับเมื่อคราวสร้างทางรถไฟสายกรุงเทพฯ-นครราชสีมา เมื่อ พ.ศ. 2438 อยู่ริมทางรถไฟหมู่ที่ 5 ตำบลทับกวาง อำเภอแก่งคอย รัชกาลที่ 5 ได้ทรงจารึกพระปรมาภิไธย จปร. และ สผ. ไว้ ณ หน้าผาแห่งนี้ ระยะห่างจากจังหวัดสระบุรีประมาณ 30 กิโลเมตร ไปตามถนนมิตรภาพประมาณ 25 กิโลเมตร เลี้ยวซ้ายตรงบริเวณโรงเรียนบ้านซับบอนไปตามถนนลูกรังประมาณ 5 กิโลเมตร สถานที่ตั้ง : อำเภอหนองแค
อยู่บริเวณบ้านลุงต้อม เหมือนแม้น อดีตผู้ใหญ่บ้านหมู่ 6 ตำบลไผ่ต่ำ อำเภอหนองแค ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 17 กิโลเมตร ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) ถึงหลักกิโลเมตรที่ 84 ซ้ายมือ จะมีป้ายวัดราษฎร์ศรัทธาธรรม (ไผ่ต่ำ) จากนั้นเลี้ยวซ้ายประมาณ 800 เมตร บริเวณนี้เป็นที่อยู่อาศัยของฝูงนกพันธุ์ต่าง ๆ จำนวนมากมาย สถานที่ตั้ง : อำเภอพระพุทธบาท
ตั้งอยู่ในบริเวณใกล้เคียงพระพุทธบาท มีลักษณะเป็นบ่อหินขนาดย่อม ภายหลังได้มีการเปลี่ยนแปลงก่อเสริมปากบ่อขึ้น ที่บริเวณปากบ่อมีรอยเข่าคน ใกล้กับบริเวณบ่อนี้มีหินลาดและมีหลุมลึกลงไป มีขนาดเท่ากระป๋องนม น้ำที่ไหลจากหลุมนี้ถือกันว่าเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์ มีประวัติเล่ากันว่าพรานบุญผู้พบรอยพระบาทเป็นผู้นำเนื้อมาล้างที่บ่อ โดยคุกเข่าและก้มลงล้างเนื้อในบ่อ ส่วนหลุมขนาดกระป๋องนมนั้น คือรอยปักหอกของพรานบุญ ซึ่งมีน้ำไหลอยู่ตลอดเวลา สถานที่ตั้ง : อำเภอพระพุทธบาท
เป็นถ้ำที่มีขนาดปานหลาง อยู่บนยอดเขาวัวแดง ซึ่งเคยเป็นที่พักทัพของแม่ทัพสมัยโบราณ เคยมีแร่ทองคำและมีบ่อร่อนแร่ปรากฏอยู่ทั่วบริเวณหน้าถ้ำ สถานที่ตั้ง : อำเภอพระพุทธบาท
อยู่ที่ตำบลขุนโขลน ระหว่างธนาคารกรุงเทพ สาขาพระพุทธบาทและสถานสงเคราะห์เด็กหญิงสระบุรี ตั้งอยู่ริมธารทองแดงซึ่งเป็นลำธาร ซึ่งห่างจากพระพุทธบาทไปทางทิศเหนือ ประมาณ 3 กิโลเมตร ไหลผ่านพระพุทธบาท เป็นที่ซึ่งมีแมกไม้ร่มรื่น เป็นที่สำราญพระราชหฤทัย พระตำหนักสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2176 ในสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง เพื่อใช้เป็นที่ประทับเวลาเสด็จมานมัสการพระพุทธบาท ปัจจุบันเหลือเพียงแต่ฐาน สถานที่ตั้ง : อำเภอพระพุทธบาท
อยู่ที่วัดพุคำบรรพต ตำบลพุคำจาน เป็นแหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ได้พบโบราณวัตถุของมนุษย์สมัยหินใหม่ตอนปลาย มีลักษณะคล้ายกับที่ขุดพบที่บ้านท่าแค บ้านดีลัง และซับจำปาที่ลพบุรี สันนิษฐานว่ามนุษย์สมัยนั้นในบริเวณดังกล่าวอาจมีความสัมพันธ์กัน ปัจจุบันไม่มีโบราณวัตถุอยู่ในถ้ำแล้ว การล่องแม่น้ำป่าสัก สถานที่ตั้ง : อำเภอวิหารแดง
ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ หมู่ที่ 3,4 ตำบลบ้านลำ อำเภอวิหารแดง อยู่ในความรับผิดชอบของหน่วยพิทักษ์รักษาป่าวนอุทยานแห่งชาติซับปลากั้ง เป็นอ่างเก็บน้ำซึ่งล้อมรอบด้วยภูเขา ติดเขตอำเภอเมือง จังหวัดสระบุรี เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ มีบ้านพักรับรอง และมีถนนเข้าถึงอ่างเก็บน้ำ
ทะเลบ้านหมอ (Thale Ban Mo)
สถานที่ตั้ง : อำเภอบ้านหมอ
ตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านหมอและตำบลสร่างโศก อำเภอบ้านหมอ มีเนื้อที่ประมาณ 1,600 ไร่ ทะเลบ้านหมอมีลักษณะเป็นบ่อลึกและกว้าง เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำนานาชนิด บรรยากาศร่มรื่น ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนกรกฏาคมจะ มีฝูงนกเป็ดน้ำที่บินหนีหนาวจากไซบีเรียมาลงเล่นน้ำและอาศัยอยู่นับหมื่น ๆ ตัว นอกจากนี้บริเวณรอบ ๆ ยังมีดอกไม้ประดับร่มรื่นและมีแก่งกลางน้ำมองดูสวยงามยิ่ง สถานที่ตั้ง : อำเภอมวกเหล็ก
ทางเข้าทางเดียวกับน้ำตกมวกเหล็ก เป็นทางราดยางต่อไปอีกประมาณ 9 กิโลเมตร เป้นน้ำตกหลายชั้น มีธรรมชาติที่งดงาม บริเวณที่เล่นน้ำกว้างขวาง และร่มรื่นกว่าน้ำตกมวกเหล็ก ทุ่งทานตะวัน
ถ้ำดาวเขาแก้ว (Dao Khao Kaeo Cave)
สถานที่ตั้ง : อำเภอมวกเหล็ก
ตั้งอยู่ที่ตำบลพญากลาง ห่างจากอำเภอมวกเหล็กประมาณ 38 กิโลเมตร หรือจากตัวอำเภอเมืองไปประมาณ 75 กิโลเมตร ไปทางเดียวกับน้ำตกเจ็ดสาวน้อยอยู่เลยไปอีกประมาณ 30 กิโลเมตร มีป้ายบอกทางตลอด จากทางหลวงหมายเลข 2224 มีทางแยกซ้ายเข้าไปเป็นลูกรังประมาณ 5 กิโลเมตร ผู้ที่จะชมถ้ำต้องปีนบันไดจากเชิงเขาไปถึงปากถ้ำประมาณ 100 เมตร ลักษณะแปลกของถ้ำนี้ คือ มีจุดสีแดง สีดำ และสีน้ำตาลอยู่ที่เพดานถ้ำ มีหินงอก หินย้อย และมีฝูงค้างคาวอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก
ทุ่งทานตะวัน (Sunflower Fields)
สถานที่ตั้ง : อำเภอวังม่วง
ตั้งอยู่ที่บริเวณเขตติดต่อระหว่างจังหวัดลพบุรี และสระบุรี ตามเส้นทางสายพัฒนานิคม-วังม่วง จะมีการทำไร่ทานตะวันกันมากในช่วงฤดูหนาวราวเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม ริมฝั่งถนนจะสะพรั่งไปด้วยสีเหลืองของดอกทานตะวัน เป็นที่สะดุดตาแก่ผู้ผ่านมาบริเวณนี้เป็นอย่างมาก ฟาร์มจระเข้และสวนสัตว์สระบุรี (Crocodile Farm and Zoo)
สถานที่ตั้ง : อำเภอเมือง
ตั้งอยู่ตำบลหนองปลาไหล อำเภอเมืองสระบุรี ห่างจากตัวเมืองสระบุรี 12 กิโลเมตรไปตามถนนพหลโยธิน กิโลเมตรที่ 101 (ใช้เส้นทางเดียวกับเส้นทางเข้าวัดพระพุทธฉาย) เป็นสถานที่เลี้ยง ศึกษา ค้นคว้าวิจัยและเพาะพันธุ์จระเข้ นอกจากนั้นยังมีสัตว์ชนิดต่าง ๆ ได้แก่ กวาง ลิง หมูป่า เม่นและนกพันธุ์ต่างๆ

เปิดให้เข้าชมทุกวัน วันธรรมดา ระหว่างเวลา 08.30-18.30 น. วันเสาร์-อาทิตย์ ระหว่างเวลา 08.00-18.00 น. ค่าเข้าชม ผู้ใหญ่ 30 บาท เด็ก 20 บาท สอบถามรายละเอียดโทร. 0 3622 5253

ล่องแม่น้ำป่าสัก (Cruising Along the Pa Sak River, The Pa Sak River)
สถานที่ตั้ง : อำเภอแก่งคอย
ในเขตอำเภอแก่งคอยมีแม่น้ำป่าสักไหลผ่าน ทัศนียภาพธรรมชาติตลอดริมฝั่งแม่น้ำสวยงาม รวมทั้งมีเขาตามแนวตลอดเส้นทางที่ล่องแก่ง บางแห่งมีโขดหิน และหน้าผาที่แปลกตา คล้ายรูปสัตว์ชนิดต่าง ๆ และยังสามารถเที่ยวชมไพรพักค้างที่หาดผาหมีซึ่งมีบริเวณกว้าง 2 ไร่เศษ หรือจะตกปลากระทิงในแม่น้ำ ตั้งอยู่บริเวณอำเภอแก่งคอย ระยะห่างจากจังหวัดประมาณ 15 กิโลเมตร บนเส้นทางมิตรภาพ มีเอกชนดำเนินการจัดแพและเรือยนต์ไว้บริการสำหรับนักท่องเที่ยว สามารถติดต่อเช่าเรือได้ที่รีสอร์ทต่าง ๆ ริมแม่น้ำป่าสัก เช่น โรงแรมศุภาลัยป่าสักรีสอร์ท โทร. 0 3630 6270-2 ไร่องุ่นอำเภอมวกเหล็ก
ไร่องุ่นอำเภอมวกเหล็ก (The vineyards in Muak Lek district)
สถานที่ตั้ง : อำเภอมวกเหล็ก
ตั้งอยู่ที่อำเภอมวกเหล็ก มีไร่องุ่นที่ให้นักท่องเที่ยวเข้าชมได้ตลอดทั้งปี และยังสามารถเลือกซื้องุ่นสด ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากองุ่น เช่น ไวน์ น้ำองุ่น องุ่นไร้เมล็ด องุ่นหยี แยมองุ่น เป็นต้น หรือจะร่วมกิจกรรมเก็บองุ่นก็ได้ ไร่องุ่นที่เปิดสำหรับนักท่องเที่ยวได้แก่ ไร่องุ่นกำนันเม้ง โทร. 0 3634 4693 หรือ ไร่องุ่นคุณมาลี โทร. 0 3622 7056-7, 0 1853 5893 ศูนย์การเรียนรู้ทอผ้าตำบลต้นตาล (Weaving Centre of Tambon Ban Ton Tan)
สถานที่ตั้ง : อำเภอเสาไห้
ตั้งอยู่ที่ตำบลต้นตาล เกิดขึ้นจากกลุ่มสตรีที่ว่างงานรวมตัวกันใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์และเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัว และเพื่อให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ที่ครบวงจรให้กับเยาวชนและบุคคลทั่วไป โดยผ้าที่ทอมีหลายแบบ ได้แก่ ผ้าขาวม้า ผ้าพื้น ผ้าสี่เขา ผ้าลายดอกพิกุลซึ่งเป็นลายแบบโบราณของคนไทยวน การเดินทางใช้ทางหลวงหมายเลข 3041 เลี้ยวขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 3341 จนถึงบ้านปากบางให้เลี้ยวเข้าทางเดียวกับวัดต้นตาล โดยศูนย์จะอยู่ใกล้กับวัด
เบญจสุทธิคงคา (Bencha Sutthi Khongkha)
สถานที่ตั้ง : อำเภอเสาไห้
น้ำศักดิ์สิทธิ์จากแม่น้ำสายสำคัญ 5 สาย ซึ่งใช้ในการประกอบพิธีมหามงคลต่าง ๆ ได้แก่ แม่น้ำเจ้าพระยา (จากจังหวัดอ่างทอง) แม่น้ำเพชรบุรี (จากจังหวัดเพชรบุรี) แม่น้ำราชบุรี (จากจังหวัดสมุทรสาคร) แม่น้ำบางปะกง (จากจังหวัดนครนายก) และแม่น้ำป่าสัก (จากจังหวัดสระบุรี) อันเป็นที่มาของ "เบญจสุทธิคงคา" แม่น้ำป่าสักที่ไหลผ่านบริเวณอำเภอเสาไห้ได้ถูกนำมาใช้เป็นน้ำในพิธีถือน้ำ พิพัฒสัตยาอันศักดิ์สิทธิ์ ตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

บริเวณริมแม่น้ำป่าสักฝั่งเหนือ ในท้องที่บ้านท่าราบ ตำบลบ้านตาล อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี เป็นพื้นที่ที่หาดทราย ผืนใหญ่ราบเรียบลดหลั่นเป็นแนวยาวประมาณ 1 กิโลเมตรเศษ มีชื่อเรียกตามสภาพพื้นที่เช่นนี้ว่า ท่าราบปรากฏหลักฐานในประวัติศาสตร์ว่า เมื่อครั้งรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งได้เสด็จพระราชดำเนินทางชลมารคเลียบลำน้ำป่าสัก

ถนนพระเจ้าทรงธรรม หรือ ถนนฝรั่งส่องกล้อง (Thanon Phrachao Songtham or Thanon Farang Song Klong)
สถานที่ตั้ง : อำเภอบ้านหมอ
เป็นถนนที่สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าทรงธรรมเมื่อครั้งเสด็จตรวจรอยพระพุทธบาท ทางเรือพระที่นั่งตามลำน้ำป่าสัก พอเสด็จมาถึงบริเวณท่าเรือ จึงได้เสด็จทรงช้างพระที่นั่ง โดยมีพรานบุญเป็นผู้นำทางและเมื่อเสด็จกลับ ได้ให้ฝรั่งส่องกล้อง แล้วให้ตัดทางกว้าง 10 วา ตรงตลอดถึงท่าเรือ เพื่อใช้เป็นถนนหลวง

 

เพิ่มขนาดตัวอักษร ตัวอักษร ลดขนาดตัวอักษร