อุทยานแห่งชาติจังหวัดสตูล, ข้อมูลอุทยานแห่งชาติ จังหวัดสตูล, แหล่งท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติ

อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา
อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา
อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา
สถานที่ตั้ง : อำเภอละงู
ตั้งอยู่บริเวณอ่าวนุ่น หมู่ที่ 4 บ้านตะโล๊ะใส ตำบลปากน้ำ อำเภอละงู จังหวัดสตูล ห่างจากอำเภอละงูประมาณ 7 กิโลเมตร และห่างจากจังหวัดสตุลประมาณ 56 กิโลเมตร ประกอบด้วยพื้นที่น้ำทะเล เกาะ ภูเขา พื้นที่ราบบริเวณหุบเขาและพื้นที่ราบชายฝั่งทะเล โดยพื้นที่ชายฝั่งทะเลและบริเวณใกล้เคียงโดยรอบในระยะ 3 กิโลเมตร จะมีลักษณะเป็นที่ราบถึงลูกคลื่นลอนลาด โดยจะมีภูเขาและหย่อมภูเขาปรากฏอยู่เป็นหัวแหลมตามขอบชายฝั่ง พื้นที่ชายฝั่งทะเลประกอบด้วยชายฝั่งหิน หน้าผา ที่ราบนำท่วมถึงและสันทรายชายหาด ส่วนพื้นที่ในทะเลประกอบด้วยเกาะที่มีขนาดแตกต่างกันประมาณ 22 เกาะ วางตัวในแนวเหนือ-ใต้ เกาะส่วนใหญ่จะมีรูปร่างแปลกตาและมีลักษณะโดดเด่นโดยเป็นเกาะหินปูนมีความลาดชันสูงมากกว่า 35 เปอร์เช็นต์ ปรากฏโพรง ถํา หลุมยุบ หน้าผาสูงชัน และชง่อนผาซึ่งเกิดจากการกัดเซาะพังทลายของคลื่นลมและนำขึ้นนำลง ที่ราบบนเกาะมีเพียงเล็กน้อยบริเวณหุบเขาและเป็นหาดทรายแคบๆ สั้นๆ อยู่ตามหัวแหลมของเกาะและอ่าวโดยส่วนใหญ่จะอยู่ทางด้านทิศตะวันออกของเกาะ
การเดินทาง
รถยนต์
1. จากกรุงเทพมหานครไปตามทางหลวงหมายเลข 4 ผ่านจังหวัดเพชรบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์และจังหวัดชุมพร จากนั้นไปตามทางหลวงหมายเลข 41 ผ่านจังหวัดนครศรีธรรมราชและจังหวัดพัทลุง จากจังหวัดพัทลุงไปตามทางหลวงหมายเลข 4 แล้วแยกขวาไปตามทางหลวงหมายเลข 406 ผ่านอำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา เลี้ยวขวาเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 4137 ผ่านอำเภอควนกาหลง จังหวัดสตูล จากนั้นเลี้ยวขวาไปตามทางหลวงหมายเลข 416 เมื่อถึงบริเวณ กิโลเมตรที่ 6-7 แยกซ้ายไปตามถนนคอนกรีตสายบ้านตะโล๊ะใส เป็นระยะทางประมาณ 1.4 กิโลเมตร จะถึงที่ทำการอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา

เกาะลิดี
เกาะลิดี
2. จากทางหลวงหมายเลข 41 ผ่านอำเภอทุ่งสง จัวหวัดนครศรีธรรมราช แล้วแยกขวาไปตามทางหลวงหมายเลข403 และทางหมายเลข 4 เข้าสู่จังหวัดตรัง ผ่านดำเภอย่านตาขาวไปตามทางหลวงหมายเลข 404 และก่อนถึงอำเภอปะเหลียนเลี้ยวซ้ายไปตามทางหลวงหมายเลข 416 ถึงที่ทำการอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา
แหล่งท่องเที่ยว
เกาะลิดี: ตั้งอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา ประมาณ 5 กิโลเมตร ประกอบด้วยเกาะสำคัญ 2 เกาะ คือ เกาะลิดีใหญ่กับเกาะลิดีน้อย ขนาดไล่เลี่ยกัน เรียกว่าเป็นเกาะแฝดก็ได้ และมีเกาะเล็กๆ เสมือนบริวารตั้งอยู่ใกล้เคียงอีก 3-4 เกาะ โดยสภาพภูมิศาสตร์แล้ว จัดอยู่ในหมู่เกาะเขาใหญ่ เกาะลิดีตั้งอยู่ในหมู่ที่ 4 ตำบลปากน้ำ อยู่ไม่ไกลจากอ่าวนุ่น ห่างจากฝั่งหมู่บ้านหัวหินประมาณ 1 กิโลเมตร เรือแล่นใช้เวลาไม่นานนัก เป็นเกาะที่มีนกนางแอ่นชุกชุม มีธรรมชาติที่หลากหลาย ได้แก่ หาดทราย ป่าไม้บนภูเขา ป่าชายเลน โขดหินที่มีรูปร่างประหลาดตามริมหาด เมื่อน้ำลดจะกลายเป็นทางเดินเท้า ลัดเลาะไปตามชายหาดและป่าชายเลน ไปยังเขาหินเล็กๆ ตั้งอยู่ตอนเหนือ มีก้อนหิน ก้อนใหญ่น้อยกลมมนอยู่เรียงราย ต้องคอยจังหวะน้ำลงจึงจะเดินทางไปได้ พอน้ำเริ่มขึ้นต้องรีบเดินทางกลับ การเดินทางไปเที่ยวที่เกาะลิดีใช้วิธีการไปกลับก็ได้ ทางอุทยานก่อสร้างบ้านพักสำหรับนักท่องเที่ยวและมีสถานที่สำหรับกางเต็นท์พักแรมได้ด้วย

เกาะบุโหลน หมู่เกาะไม้ไผ่: ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 1 ตำบลปากน้ำ อำเภอละงู ประกอบด้วยเกาะต่างๆ 8 เกาะ ได้แก่ เกาะบูโหลนเล เกาะบูโหลนดอน เกาะบูโหลนไม้ไผ่ เกาะตงกู เกาะลามา เกาะอายำ เกาะรังนก และเกาะลูกหิน บูโหลนเพี้ยนมาจากภาษามลายู “บูโละ” แปลว่า “ไม้ไผ่” เนื่องจากบนเกาะอุดมสมบูรณ์ด้วยไม้ไผ่ จึงเรียกชื่อเกาะตามพันธุ์ไม้ มีระยะห่างจากท่าเรือปากบาราประมาณ 22 กิโลเมตร การเดินทางไปเกาะบูโหลนจึงนิยมเดินทางจากท่าเรือปากบารา สภาพธรรมชาติและทิวทัศน์ในห้วงทะเลรอบๆ เกาะแทบมิได้ผิดแผกไปจากเกาะอาดัง เกาะหลีเป๊ะ แต่กลับมีจุดเด่นกว่าในแง่ที่ใช้เวลาเดินทางน้อยกว่า สะดวกกว่า เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่จะไปพิสูจน์ความบริสุทธิ์ของธรรมชาติ ทะเสสีใส หาดทรายขาวและปะการังที่สวยงาม อีกทั้งได้สัมผัสชีวิตที่เรียบง่ายของชาวเลกลุ่มหนึ่ง ซึ่งวิถีชีวิตอาจจะแตกต่างจากชาวเลที่เกาะหลีเป๊ะบ้างในบางแง่มุม เนื่องจากเกาะอยู่ใกล้กับแผ่นดินใหญ่มาก ชาวเลกลุ่มนี้ ติดต่อกับโลกภายนอกได้สะดวกกว่า

เกาะบุโหลน
เกาะบุโหลน
เกาะเหลาเหลียง: ประกอบด้วยเกาะ 3 เกาะด้วยกัน คือ เกาะเหลาเหลียงพี่ (เกาะเหลาเหลียงใต้) เกาะเหลาเหลียงน้อง (เกาะเหลาเหลียงเหนือ) และเกาะตะเกียง โดยทั้ง 3 เกาะ เป็นเกาะสัมปทานรังนก ดังนั้นเมื่อทำการท่องเที่ยวจึงมีเจ้าของเพียงเจ้าเดียว คือเจ้าของสัมปทานรังนกที่ลงมาทำการท่องเที่ยวเอง สภาพทั่วไปเป็นเกาะมีหาดทรายสวยงาม มีแนวปะการังสวยงาม มีกิจกรรมปีนหน้าผา พักผ่อน เล่นน้ำ
อุทยานแห่งชาติตะรุเตา
สถานที่ตั้ง : อำเภอละงู
อุทยานแห่งชาติตะรุเตา
อุทยานแห่งชาติตะรุเตา
อุทยานแห่งชาติตะรุเตา ประกอบด้วยเกาะใหญ่น้อย 51 เกาะ รวมเนื้อที่ประมาณ 1,490 ตารางกิโลเมตร มีเกาะที่มีขนาดใหญ่ 7 เกาะด้วยกัน คือ เกาะตะรุเตา เกาะอาดัง เกาะราวี เกาะหลีเป๊ะ เกาะกลาง เกาะบาตวง และเกาะบิสสี โดยจัดแบ่งออกเป็นหมู่เกาะใหญ่ๆ ได้ 2 หมู่เกาะ คือ หมู่เกาะ ตะรุเตา และหมู่เกาะอาดัง-ราวี เกาะตะรุเตา เป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุด มีเนื้อที่ 152.01 ตารางกิโลเมตร สภาพพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขามีความลาดชันสูง ยอดเขาที่สูงที่สุด สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 708 เมตร ส่วนชายฝั่งทางด้านตะวันออกของเกาะส่วนมากจะเป็นหน้าผาสูงชันสลับกับอ่าวและหาดทรายโคลน ทางด้านตะวันตกจะมีหน้าผาแต่เฉพาะทางด้านเหนือบริเวณแหลมตันหยงมะระ (ด้านหัวเกาะ) มีที่ราบอยู่เป็นหย่อมๆ ทางเทือกเขาหลังอ่าว อ่าวที่สำคัญได้แก่ อ่าวพันเตมะละกา อ่าวสน อ่าวมะขาม อ่าวตะโละอุดัง และอ่าวตะโละวาว เป็นต้น อ่าวต่างๆ เหล่านี้มีคลองและลำธารไหล่ผ่านออกสู่ทะเล
การเดินทาง
เครื่องบิน
จากกรุงเทพฯเดินทางมาสนามบินหาดใหญ่
1. สามารถเดินทางโดยรถสองแถวออกมาที่ตลาดเกษตร เมื่อถึงตลาดเกษตรก็เดินทางโดยรถตู้ประจำทาง สายหาดใหญ่ - ปากบารา
2. เดินทางโดยเหมารถแท็กซี่ การเดินทางใช้เวลาประมาณ 1 - 2 ชม.

เรือ
การเดินทางโดยเรือโดยสารไปอุทยานแห่งชาติตะรุเตา คือ เส้นทางท่าเรือปากบาราไปเกาะตะรุเตา (ขึ้นเกาะบริเวณท่าเรือพันเตมะละกา ซึ่งเป็นที่ตั้งที่ทำการอุทยานแห่งชาติ) หรือไปเกาะอาดัง-หลีเป๊ะ มีตารางการเดินเรือ ดังนี้
- ท่าเรือปากบาราเดินทางไปเกาะตะรุเตา เรือออกจากท่าเรือปากบารา เวลา 11.30 น. และ 13.00 น.
- เกาะตะรุเตาเดินทางไปเกาะอาดัง-หลีเป๊ะ เรือออกจากเกาะตะรุเตา เวลา 11.45 น.
- เกาะอาดัง-หลีเป๊ะเดินทางไปเกาะตะรุเตา เรือออกจากเกาะอาดัง-หลีเป๊ะ เวลา 09.00 น.
- เกาะตะรุเตาเดินทางไปท่าเรือปากบารา เรือออกจากเกาะตะรุเตา เวลา 10.00 น. และ 12.00 น.

ถ้ำจระเข้
ถ้ำจระเข้
รถไฟ
การเดินทางโดยรถไฟ จากกรุงเทพฯ ถึงหาดใหญ่ จากนั้นต้องเดินทางต่อจากหาดใหญ่ไปท่าเทียบเรือปากบารา จังหวัดสตูล เดินทางได้โดย
- รถโดยสารประจำทางสายหาดใหญ่-ปากบารา หรือ
- รถแท็กซี่ สายหาดใหญ่-ละงู ลงที่อำเภอละงู จากนั้นเดินทางต่อด้วยรถสองแถวมายังท่าเทียบเรือปากบารา หรือ
- รถตู้ปรับอากาศ สายหาดใหญ่-ปากบารา
เมื่อเดินทางถึงท่าเทียบเรือปากบารา ต้องเดินทางต่อโดยเรือ เพื่อเดินทางไปเกาะตะรุเตา ซึ่งเป็นที่ตั้งที่ทำการอุทยานแห่งชาติ อยู่บริเวณอ่าวพันเตมะละกา หรือจะเดินทางไปเกาะอาดัง ซึ่งเป็นที่ตั้งหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติ อยู่บริเวณหาดแหลมสน

รถโดยสารประจำทาง
มุ่งสู่ปลายทาง "ท่าเรือปากบารา" เพื่อเดินทางต่อโดยเรือมุ่งสู่อุทยานแห่งชาติตะรุเตา มี 3 เส้นทาง ดังนี้
1. เริ่มต้นที่กรุงเทพฯ เดินทางโดยรถโดยสารประจำทางสายกรุงเทพฯ-สตูล ลงที่อำเภอละงู เดินทางต่อด้วยรถสองแถวมายังท่าเทียบเรือปากบารา
2. เริ่มต้นที่จังหวัดตรัง เดินทางโดยรถโดยสารประจำทางสายตรัง-สตูล ลงที่อำเภอละงู เดินทางต่อด้วยรถสองแถวมายังท่าเทียบเรือปากบารา
3. เริ่มต้นที่อำเภอหาดใหญ่ เดินทางโดย
- รถโดยสารประจำทางสายหาดใหญ่-ปากบารา หรือ
- รถแท็กซี่ สายหาดใหญ่-ละงู ลงที่อำเภอละงู เดินทางต่อด้วยรถสองแถวมายังท่าเทียบเรือปากบารา หรือ
- รถตู้ปรับอากาศ สายหาดใหญ่-ปากบารา ผาชะโด
ผาชะโด
แหล่งท่องเที่ยว
เกาะกลางและเกาะไข่: เป็นเกาะที่อยู่ระหว่างเกาะตะรุเตาและเกาะอาดัง เกาะที่มีลักษณะโดดเด่น คือ เกาะไข่ เป็นเกาะเล็กๆ ที่มีหาดทรายขาวละเอียด งดงาม ห่างจากเกาะตะรุเตา 25 กิโลเมตร เกาะไข่เป็นสัญลักษณ์ทางการท่องเที่ยวของจังหวัดสตูล นั่นคือ ซุ้มประตูหินธรรมชาติ ที่ทอดโค้งจากผืนทรายจรดน้ำ นอกจากนี้ยังเป็นที่วางไข่ของเต่าทะเลอีกด้วย

เกาะราวี: มีหาดทรายขาว น้ำใส เงียบสงบ เหมาะแก่การกางเต็นท์พักผ่อน เล่นน้ำ ดำน้ำตื้น และดำน้ำลึกชมแนวปะการังและสิ่งมีชีวิตใต้ท้องทะเลที่น่าชม เป็นที่ตั้งของหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ ตต. 6 (หาดทรายขาว) และหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ ตต. 7 (ตะโละปะเหลียน)

ผาชะโด: อยู่บนเกาะอาดัง ทางขึ้นอยู่ใกล้กับที่พัก ในอดีตบริเวณนี้ใช้เป็นจุดสังเกตการณ์ของกลุ่มโจรสลัดเพื่อเข้าโจมตีเรือสินค้า ปัจจุบันเป็นจุดชมทิวทัศน์สวยงามของท้องทะเล จะเห็นทิวสนและหาดทรายสีขาวของเกาะอาดัง ทั้งยังสามารถมองเห็นทิวทัศน์ความงามของเกาะหลีแป๊ะ และใกล้ใกล้เคียงด้วย ใช้เวลาในการเดินประมาณ 30 นาที

อ่าวตะโละอุดัง: อยู่ด้านทิศใต้ของเกาะตะรุเตา ห่างจากเกาะลังกาวี ประเทศมาเลเซีย ประมาณ 8 กิโลเมตร อดีตเป็นที่กักขังนักโทษการเมือง กบฏบวรเดชและกบฏนายสิบ ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ ตต.2 (อ่าวตะโละอุดัง) อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ 23 กิโลเมตร

เกาะหินงาม
เกาะหินงาม
เกาะจาบัง: อยู่ระหว่างเกาะอาดังและเกาะราวี รอบๆเกาะถูกปกคลุมไปด้วยปะการังอ่อนสีชมพู สีม่วง สีแดง ไล่น้ำหนักอ่อนแก่อย่างสวยงาม มีฟองน้ำครก แส้ทะเล ดอกไม้ทะเล ดาวขนนก รวมทั้งปลาสวยงามในแนวปะการังที่ตื่นตา ซึ่งเหมาะสำหรับการดำน้ำลึกและการดำน้ำตื้น

เกาะหินงาม: เป็นเกาะเล็กๆ ที่เป็นหาดหิน เต็มไปด้วยก้อนหินสีดำ กลมเกลี้ยง เนื่องจากถูกขัดสีด้วยแรงคลื่น ดูงามสดสวย เมื่อถูกน้ำประกายวาววับ หินทุกก้อนที่หาดแห่งนี้มีคำสาปเจ้าพ่อตะรุเตา ห้ามนำ เคลื่อนย้ายออกจากเขตอุทยานแห่งชาติ

ถ้ำจระเข้: ถ้ำจระเข้อยู่ปลายคลองพันเตมะละกา ใช้เรือพาดหางไปจอดท่าเทียบเรือหน้าถ้ำ ระยะทาง 1.5 กิโลเมตร แล้วเดินทางต่อไปตามสะพานไม้ที่ทอดผ่านป่าชายเลนที่อุดมสมบูรณ์จนถึงถ้ำจระเข้ เพื่อเข้าไปชมความงามของหินงอกหินย้อยและเสาหิน สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการพายเรือแคนู/คยัค คลองพันเตมะละกาก็เป็นอีกสถานที่หนึ่งที่ไม่ควรพลาด

อ่าวตะโละวาว: อยู่ทางด้านตะวันออกของเกาะตะรุเตา อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ 12 กิโลเมตร เป็นพื้นที่ประวัติศาสตร์ ในระหว่างปี พ.ศ. 2480 - 2490 ใช้เป็นสถานที่ตั้งนิคมฝึกอาชีพหรือทัณฑสถาน นักโทษเด็ดขาด นักโทษกักกัน ในพื้นที่สามารถพบเห็นแต่มูลดิน ซากปรักหักพังของสิ่งก่อสร้าง และสุสาน 700 ศพ

ปัจจุบันทางอุทยานแห่งชาติได้จัดทำเส้นทางศึกษาธรรมชาติและประวัติศาสตร์ไว้บริการนักท่องเที่ยวที่สนใจ นอกจากนี้บริเวณอ่าวนี้ยังเป็นที่ตั้งของหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ ตต.1 (ตะโละวาว) และสะพานท่าเทียบเรือ และอาคารบริการด้วย เกาะดง
เกาะดง

อ่าวพันเตมะละกา: เป็นที่ทำการกลางของอุทยานแห่งชาติตะรุเตา มีหาดทรายละเอียดขาวสะอาดทอดยาวประมาณ 1.5 กม เหมาะสำหรับการพักผ่อน เล่นน้ำ ชมธรรมชาติ เป็นอย่างยิ่ง

เกาะดง: เป็นเกาะสุดท้ายในทะเลลึก ความโดดเด่นของเกาะนี้คือ มีหินซ้อนตั้งเรียงกันอยู่อย่างงดงาม แปลกตา และยังมีจุดดำน้ำลึก และดำน้ำตื้นให้นักท่องเที่ยวได้ชมความงามใต้ท้องทะเลรอบเกาะ ได้อีกด้วย

เกาะอาดัง: เกาะอาดังในอดีต เป็นที่ซ่องสุมของโจรสลัด ปล้นสะดมเรือ มีหาดทรายขาวละเอียด สวยงาม และมีแนวปะการังอยู่รอบๆ เกาะ เหมาะสำหรับดำน้ำตื้น เป็นที่ตั้งของหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ ตต. 5 (แหลมสน) อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ ประมาณ 40 กิโลเมตร

น้ำตกลูดู: เป็นน้ำตกขนาดเล็ก สวยงาม เหมาะแก่การเดินป่าศึกษาธรรมชาติ อยู่ในบริเวณอ่าวสน ห่างจากหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ ตต.4 (อ่าวสน) 3 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ 11 กิโลเมตร

อ่าวสน: อยู่บนเกาะตะรุเตา อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ ประมาณ 8 กิโลเมตร หาดทรายยาวประมาณ 4 กิโลเมตร เป็นที่วางไข่ของเต่าทะเล มีหาดหิน น้ำตกและธารน้ำใส เป็นที่ตั้งของหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติตะรุเตา ที่ ตต. 4 (อ่าวสน) มีสถานที่กางเต็นท์ บริการอาหาร และห้องน้ำ - ห้องสุขา

เกาะหลีเป๊ะ
เกาะหลีเป๊ะ
เกาะยาง: อยู่ถัดจากเกาะหินงามขึ้นมาทางเหนือ บริเวณรอบๆ เกาะถูกปกคลุมไปด้วยปะการังแข็ง เช่น ปะการังเขากวาง ปะการังผักกาด ปะการังรูปโต๊ะ ฯลฯ จึงเหมาะสำหรับการดำน้ำตื้น หาดทรายสวยงาม น้ำใส มีปลาสวยงามในแนวปะการัง

ผาโต๊ะบู: จุดชมทิวทัศน์ผาโต๊ะบู สูงจากระดับน้ำทะเล ประมาณ 60 เมตร อยู่ด้านหลังอาคารที่ทำการอุทยานแห่งชาติตะรุเตา ใช้เวลาเดินขึ้นประมาณ 20 นาที เป็นจุดชมวิวที่มีทัศวิสัยกว้างไกล มีศาลาสำหรับพักผ่อน

เกาะหลีเป๊ะ: อยู่ห่างจากอาดังไปทางทิศใต้ ประมาณ 1 กิโลเมตร เป็นที่อยู่ของชุมชนชาวเล มีที่พักของเอกชน ร้านค้าและร้านอาหารไว้บริการนักท่องเที่ยวอยู่ห่างจากที่ทำการ 47 กิโลเมตร

ตะรุเตา: เป็นแหล่งศึกษาประติศาสตร์จากดินแดนต้องขังกลางทะเล มาสู่การเปลี่ยนแปลงยุคแหล่งท่องเที่ยวที่รอให้ทุกคนมาสัมผัสบรรยากาศ

ข้อมูลเพิ่มเติม
อุทยานแห่งชาติทะเลบัน
สถานที่ตั้ง : อำเภอควนโดน
อุทยานแห่งชาติทะเลบัน
อุทยานแห่งชาติทะเลบัน
ตั้งอยู่ในท้องที่อำเภอควนโดน อำเภอเมือง จังหวัดสตูล ติดชายแดนประเทศไทย กับประเทศมาเลเซีย ทะเลบันเป็นชื่อของบึงน้ำจืดขนาดใหญ่ เนื้อที่ประมาณ 125 ไร่ กลางหุบเขาจีนและเขามดแดง ซึ่งเข้าใจว่าเกิดขึ้นจากการยุบตัวของพื้นดิน น้ำในบึงเกิดจากต้นน้ำที่ออกมาจากผนังเขา บริเวณโดยรอบประกอบด้วยป่าไม้อันอุดมสมบูรณ์ ภูเขาสูงสลับ ซับซ้อน น้ำตก ถ้ำ และธรรมชาติที่ส่วยงามยิ่ง

อุทยานแห่งชาติทะเลบัน มีเนื้อที่ประมาณ 196 ตารางกิโลเมตร หรือ 122,500 ไร่ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาสลับซับซ้อนมีเนื้อที่ทั้งหมด 196 ตารางกิโลเมตร ทางด้านตะวันออกเป็นภูเขาหินแกรนิตและแกรโนไดโอไรต์ ลักษณะดินมีความอุดมสมบูรณ์ค่อนข้างสูงจึงอุดมไปด้วยพืชพรรณป่าไม้ที่ขึ้นอย่างหนาแน่น แต่จะมีการสึกกร่อนพังทะลายของดินได้ง่าย เนื่องจากมีความลาดชันสูง ส่วนทางตะวันตก มีลักษณะเป็นเทือกเขาหินปูนที่ยังไม่มีการสลายตัว หินดินดานและหินควอร์ตไซต์ แต่เนื่องจากปัจจัยทางธรรมชาติของน้ำใต้ดิน ทำให้เกิดการกัดเซาะเป็นร่องรอยหรือรูโหว่ขนาดใหญ่ กลายเป็นถ้ำต่างๆ หลายแห่ง เช่น ถ้ำโตนดิน ถ้ำลอดปูยู นอกจากนี้การเกิดของบึงทะเลบันก็เช่นเดียวกัน ซึ่งเกิดจากการยุบตัวของโพรงถ้ำหินปูนใต้ดิน ระหว่างหุบเขายอดเขาสูงที่สุดของพื้นที่นี้ คือ เขาจีน สูงประมาณ 756 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง
การเดินทาง
การเดินทางจากกรุงเทพฯ - จังหวัดสตูลประมาณ 970 กิโลเมตร สามารถเดินทางได้หลายวิธี ดังนี้
รถยนต์
จากกรุงเทพฯ ไปยังจังหวัดสตูล โดยใช้ทางหลวงสายเพชรเกษม ผ่านจังหวัดนครปฐม ราชบุรี เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ สุราษฎร์ธานี เข้าสู่เส้นทางหลวงหมายเลข 4 ถึงอำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา แยกเข้าถนนหมายเลข 406 ผ่านอำเภอควนกาหลง เข้าสู่อำเภอควนโดน ถึงทางแยกเข้าตำบลวังประจัน ตามถนนสาย เขตแดนไทย-มาเลเซีย ประมาณ 20 กิโลเมตร จะถึงอุทยานแห่งชาติทะเลบัน ระยะทางประมาณ 1,100 กิโลเมตร ถ้ำลอดปูยู
ถ้ำลอดปูยู

รถโดยสารประจำทาง
จากสถานีขนส่งสายใต้ (ใหม่) จะมีรถประจำทางปรับอากาศ เดินทางไปจังหวัดสตูลทุกวัน ใช้เวลาเดินทางประมาณ 15 ชั่วโมง (ระยะทางประมาณ 1,100 กิโลเมตร) และจากตัวเมืองสตูลใช้ทางหมายเลข 406 ประมาณ 19 กิโลเมตร แล้วแยกขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 4184 อีกประมาณ 20 กิโลเมตร ก็จะถึงที่ทำการอุทยานฯ

รถไฟ
จากกรุงเทพฯ เดินทางถึงสถานีหาดใหญ่ จากนั้นต่อรถโดยสารมายังจังหวัดสตูล หรือ รถตู้โดยสารหาดใหญ่-สตูล และจากตัวเมืองสตูลใช้ทางหมายเลข 406 ประมาณ 19 กิโลเมตร แล้วแยกขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 4184 อีกประมาณ 20 กิโลเมตร ก็จะถึงที่ทำการอุทยานฯ

เครื่องบิน
จากท่าอากาศยานดอนเมือง หรือท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ไปลงที่สนามบินหาดใหญ่ แล้วเดินทางต่อไปยังจังหวัดสตูล และจากตัวเมืองสตูล ใช้ทางหมายเลข 406 ประมาณ 19 กิโลเมตร แล้วแยกขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 4184 อีกประมาณ 20 กิโลเมตร ก็จะถึงที่ทำการอุทยานฯ
แหล่งท่องเที่ยว
บึงทะเลบัน: ตั้งอยู่กลางหุบเขาจีน และเขามดแดง เป็นบึงน้ำ เป็นบึงน้ำขนาดประมาณ 125 ไร่ เกิดจากการยุบตัวของเพดานถ้ำใต้ดิน มีปลาและสัตว์อาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก เป็นที่อยู่ของเขียดว๊าก ที่มีเสียงเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว คอยเชื้อเชิญให้ทุกคนที่มาเยือนบึงแห่งนี้ต้องหยุดฟัง อีกทั้งบึงทะเลบัน ยังเป็นแหล่งที่อยู่เฉพาะถิ่นของต้นบากง พืชน้ำที่หายากที่ขึ้นปะปนอยู่กับสิ่งมีมีชีวิตอีกหลายชนิด รอบบึงมีสะพานไม้และศาลาให้นั่งชมทัศนียภาพและได้ซึมซับบรรยากาศที่เป็นเอกลักษณ์ของบึงทะเลบันได้อย่างจุใจ นอกจากนี้ยังมีเส้นทางศึกษาธรรมชาติและสวนสมุนไพรที่อยู่ใกล้ที่ทำการอุทยานฯ น้ำตกยาโรย
น้ำตกยาโรย

ทุ่งหญ้าวังประ: ก่อนถึงที่ทำการอุทยานแห่งชาติทะเลบัน ประมาณ 8 กิโลเมตร แยกไปทางขวาตามถนนลูกรังอีกประมาณ 10 กิโลเมตร สภาพทั่วไปเป็นทุ่งหญ้าขนาดใหญ่ ในหุบเขาด้านทิศตะวันตกมีป่าเบญจะพรรณทีหายากทางภาคใต้ อยู่ประปราย มีสัตว์ป่ามากหมาย เช่น เสือดาว เม่น กระจง หมู่ป่า ไก่ป่า ฯลฯ นอกจากนั้นยังมีนกนานาชนิด เหมาะสำหรับดูนก และพื้นที่ราบกลางหุบเขา เหมาะในการพักค้างแรม หรือการเข้าค่ายต่างๆ

น้ำตกยาโรย: อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติทะเลบันประมาณ 6 กิโลเมตร ซึ่งจะอยู่ด้านขวาของถนน แล้วมีทางแยกเข้าไปอีกประมาณ 700 เมตร น้ำตกสูงถึง 9 ชั้น ชั้นบนสุดจะมีความสวยงามมากที่สุด ซึ่งเป็นน้ำตกที่กำเนิดจากป่าดิบชื้นของยอดเขาจีน

ถ้ำโตนดิน: อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติทะเลบันประมาณ 2 กิโลเมตร มีความลึกประมาณ 700 เมตร ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อย และลำธารไหลผ่าน มีปลาน้ำจืด ชนิดต่างๆ และยังมีเครื่องมือขุดแร่ดีบุกในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 หลงเหลืออยู่ และยังมีค้างคาวชนิดต่างๆ รอให้ผู้คนเข้าไปเยือน

ถ้ำลอดปูยู: เดินทางจากตัวเมืองจังหวัดสตูล ใช้ทางหลวงหมายเลข 4183 (สตูล-ตำมะลัง) ประมาณ 9 กิโลเมตร ถึงท่าเรือตำมะลัง นักท่องเที่ยวสามารถติดต่อเช่าเรือได้ที่ ท่าเรือตำมะลัง ใช้เวลาประมาณ 45 นาที่ ในการเดินทางไปยังถำลอดปูยู ระหว่างการเดินทางสามารถชมป่าชายเลนที่สมบูรณ์ และเขาหินปูนที่สวยงาม สามารถลอดถ้ำได้ ถ้ำมีลักษณะเขาขวางคลอง
 
เพิ่มขนาดตัวอักษร ตัวอักษร ลดขนาดตัวอักษร